vorige  |  volgende
gehakkelde aurelia  (Polygonia c-album)

Verspreiding en zeldzaamheid

Voorkomen

Een algemene standvlinder die verspreid over het hele land voorkomt. Tot de jaren tachtig van de vorige eeuw werd de soort weinig waargenomen in het noorden en westen van het land, maar sinds die tijd heeft de gehakkelde aurelia zich steeds verder uitgebreid.

Regionale verspreiding

In Nederland wisselde het verspreidingsgebied de afgelopen eeuw nogal: waarschijnlijk is de gehakkelde aurelia de dagvlinder met de grootste veranderingen in het voorkomen. Omstreeks het begin van de vorige eeuw was het een vrij algemene vlinder die in alle provincies voorkwam. In de periode daarna nam de verspreiding af. Omstreeks 1925 was de soort zeldzaam en ontbrak in de drie noordelijke provincies. Na 1925 volgde een periode van uitbreiding die tot circa 1955 duurde, waarna het verspreidingsgebied opnieuw kleiner werd.
In de jaren zestig was de gehakkelde aurelia een zeldzame vlinder die uitsluitend in Limburg en Noord-Brabant leefde. In de jaren zeventig volgde een korte periode van uitbreiding, maar al halverwege het decennium verdween de soort wederom uit de noordelijke delen van het land en vloog alleen nog ten zuiden van de grote rivieren. Daarna werd het verspreidingsgebied weer groter, wat nog steeds door gaat.
Op dit moment is het verspreidingsgebied het grootst en vliegt de vlinder ook in de duinen, de noordelijke provincies en bijna alle Waddeneilanden. De oorzaken van deze schommelingen zijn grotendeels onbekend. De recente toename heeft mogelijk te maken met het warmere klimaat. De gehakkelde aurelia is nu een algemene standvlinder.

Europese verspreiding


Op Europese schaal is de gehakkelde aurelia niet bedreigd en het voorkomen is over het algemeen stabiel.

Areaal

De gehakkelde aurelia komt voor van Midden-Engeland tot Japan en van Midden-Scandinavië tot Noord-Afrika.

Verspreiding in Nederland in drie perioden

Op de onderstaande kaartjes is de verspreiding in Nederland aangegeven voor drie perioden: tot 1980, 1981-1994 en 1995 tot heden. Als basis hiervoor zijn de kaarten uit De dagvlinders van Nederland (Bos et al.) gebruikt. In de kaarten van de eerste en tweede periode worden alleen stippen van gelijke grootte getoond. Voor de kaart met recente verspreiding geldt: hoe groter de stippen, des te groter de trefkans van de soort in het betreffende 10x10 kilometerhok.

Klik op een kaartje voor een vergroting.

tot 1980
1981 - 1994

1995 - nu

Laatste wijziging: 24 september 2008
Meer over deze soort:
Foto: Bernard Fransen; collectie Jaap Poot
bovenkant
Foto: André den Ouden
Langven - 5 juni 2007
Foto: Meint Mulder
Hoogezand - 13 oktober 2006
 meer foto's »

filmpje
gehakkelde aurelia