vorige  |  volgende
sleedoornpage  (Thecla betulae)

Verspreiding en zeldzaamheid

Voorkomen

Een zeldzame standvlinder die vooral voorkomt langs de randen van de Veluwe, in Zuid-Limburg en op de Utrechtse Heuvelrug. Daarbuiten enkele recente waarnemingen in Overijssel en de Flevopolder.

Regionale verspreiding

Verspreiding voor 1980
In Nederland kwam de sleedoornpage aan het begin van de 20e eeuw verspreid voor in Limburg, Noord-Brabant, Zuid-Beveland, Gelderland, Drenthe, Overijssel en de Utrechtse Heuvelrug. Het verspreidingsgebied is tussen 1910 en 1920 aanzienlijk afgenomen; in de periode tussen 1920 en 1950 bleef het min of meer stabiel maar tussen 1960 en 1980 slonk het opnieuw. In die periode is de soort uit Drenthe, Overijssel, Brabant en de kustprovincies nagenoeg verdwenen.

Verspreiding na 1980
In 1980 resteerden er nog enkele vliegplaatsen langs de Veluwerand, de Utrechtse heuvelrug en nabij Ommen (OV). Alleen in Zuid-Limburg waren toen nog diverse, dicht bij elkaar gelegen populaties te vinden. Vanaf 1985 werd de soort echter weer vaker waargenomen, vooral in het stedelijk gebied. De soort breidde zich met name uit in parken en tuinen, zoals in Zwolle, Steenwijk (OV) en aan de zuid- en oostrand van de Veluwe. Overigens wordt deze vermeende toename mede veroorzaakt door een sterk verbeterde zoekmethode; het is nu bekend dat de sleedoornpage het beste kan worden geïnventariseerd door in de winter naar de eitjes te zoeken. Ook komt de soort sinds 1993 voor in het Rijk van Nijmegen, in 2003 is een grote populatie nabij Wijk bij Duurstede gevonden en in 2004 is een individu in Soest gezien. In de Flevopolder is het, ondanks gerichte zoekacties, bij één waarneming in 2001 gebleven. In de overige gebieden gaat de soort achteruit. Zo wordt hij in Zuid-Limburg steeds zeldzamer en is in de omgeving van Ommen niet meer gezien. Er kunnen dan ook twee trends in het huidige voorkomen worden onderscheiden. Rondom de Veluwe, de Utrechtse heuvelrug en enkele plaatsen ten noorden hiervan breidt de soort zich uit in het stedelijk gebied, maar daarbuiten blijft hij achteruitgaan. Doordat veel populaties tegenwoordig in steden leven, is de sleedoornpage de enige dagvlinder waarvan de belangrijkste populaties nu buiten natuurgebieden en juist in de bebouwde omgeving voorkomen. De sleedoornpage is op dit moment een zeldzame standvlinder.

Europese verspreiding


Op Europese schaal is de soort niet bedreigd en over het algemeen is het voorkomen stabiel. Wel wordt uit elf van de 36 landen waar de soort voorkomt een achteruitgang gemeld. De sleedoornpage staat op de Vlaamse en Britse Rode Lijst.

Areaal

De sleedoornpage komt voor van Ierland tot Oost-Azië en van Midden-Scandinavië en Noord-Spanje, Midden-Italië en de Balkan.

Verspreiding in Nederland in drie perioden

Op de onderstaande kaartjes is de verspreiding in Nederland aangegeven voor drie perioden: tot 1980, 1981-1994 en 1995 tot heden. Als basis hiervoor zijn de kaarten uit De dagvlinders van Nederland (Bos et al.) gebruikt. In de kaarten van de eerste en tweede periode worden alleen stippen van gelijke grootte getoond. Voor de kaart met recente verspreiding geldt: hoe groter de stippen, des te groter de trefkans van de soort in het betreffende 10x10 kilometerhok.

Klik op een kaartje voor een vergroting.

tot 1980
1981 - 1994

1995 - nu

Laatste wijziging: 21 juli 2008
Meer over deze soort:
Foto: Bernard Fransen; collectie Jaap Poot
mannetje, bovenkant
Foto: Marian Schut
Apeldoorn - 3 augustus 2009
Foto: Hetty Soetekouw
Soest - 31 mei 2008
 meer foto's »