De VlinderstichtingVlindernet
Help de vlinders
Dé informatiesite voor alle in Nederland voorkomende dagvlinders en macronachtvlinders

Rupsen fotograferen ten behoeve van determinatie

Digitale fotografie
Met de opkomst van de digitale fotografie zijn de mogelijkheden om waarnemingen te illustreren enorm toegenomen. Fotografie kent hierin duidelijk een meerwaarde omdat het verifiëren van bijzondere waarnemingen vergemakkelijkt wordt als er een foto beschikbaar is. De vraag naar rupsdeterminaties vanaf een foto neemt ook gestaag toe.

Aanvullende informatie nuttig
Helaas blijkt dat veel waarnemers in het veld de foto nemen en geheel vertrouwen op deze foto. Oftewel: er wordt minder goed naar het organisme gekeken dan in de tijd toen er nog geen digitale camera’s beschikbaar waren. Dat is jammer, want alleen een foto zal in veel gevallen niet voldoende zijn om een rups te kunnen determineren. Aanvullende informatie kan de determinatie vergemakkelijken. Nuttige informatie omvat:
  • de datum
  • de grootte (zo exact mogelijk; geef het ook aan als het een schatting betreft)
  • de locatie (biotoopomschrijving)
  • de waardplant (als de rups kruipend gevonden is dan kan het extra informatie opleveren door de meest voorkomende planten in de omgeving op te noemen)
  • is de rups verzameld? (als dan niet om uit te kweken).
We willen u dan ook vragen om deze informatie zo duidelijk mogelijk te vermelden wanneer u een e-mail stuurt met de vraag een rupsenfoto te determineren of wanneer u een foto instuurt via het fotoformulier op Vlindernet. Sinds kort zijn er aan het fotoformulier twee invulvelden toegevoegd, namelijk ‘waardplant’ en ‘habitat’. Gebruik eventueel het opmerkingenveld voor extra informatie. Hoe meer informatie u invult, hoe beter de rups op een juiste determinatie beoordeeld kan worden.

Meerdere foto's
Naast de aanvullende informatie is de kans dat een determinatie tot op soortniveau mogelijk is het grootst als er meerdere foto’s van de rups gemaakt worden. In ieder geval een foto van de rug en van de zijkant, maar het liefst ook van de kop en het anaalsegment.

Determinatie op soortniveau of niet?
Zelfs wanneer aan alle bovenstaande randvoorwaarden is voldaan bestaat de mogelijkheid dat de rups niet tot op soortniveau gedetermineerd kan worden. Hieraan kan een aantal redenen ten grondslag liggen:
  • het betreft geen volgroeide rups (rupsen kennen een aantal stadia (vervellingen) en kunnen er per vervelling heel anders uit zien; doorgaans worden alleen laatste stadium rupsen beschreven);
  • sterk gelijkende soorten zijn niet uit te sluiten aan de hand van een foto;
  • de belangrijke kenmerken zijn niet zichtbaar op een foto;
  • het betreft een rups die slecht of nog nauwelijks beschreven is.

Nog veel te ontdekken!
Er wordt helaas nog maar door weinig mensen gericht naar rupsen gekeken, vandaar dat er ook nog maar weinig determinatiesleutels beschikbaar zijn. Ook uitgebreide beschrijvingen die gebaseerd zijn op veel exemplaren van een soort van veel verschillende locaties ontbreken nog. Met andere woorden: er valt nog veel te ontdekken en te beschrijven! En dat is nog een belangrijke reden om ernaar te streven zo veel mogelijk details toe te voegen aan een waarneming.
 

Laatste wijziging: 10 februari 2011

Rupsen fotograferen

Als u een foto van een rups maakt om hem later te (laten) determineren, denk er dan aan om de rups zowel van de bovenkant als van de zijkant te fotograferen.

Granietuil (Lycophotia porphyrea) van de bovenkant gefotografeerd. Foto: Jeroen Voogd
Granietuil (Lycophotia porphyrea) van de zijkant gefotografeerd. Foto: Jeroen Voogd

De Vlinderstichting beschermt vlinders en libellenOp Vlindernet vind je alles over vlindersOp Libellennet vind je alles over libellen