De VlinderstichtingVlindernet
Help de vlinders
Dé informatiesite voor alle in Nederland voorkomende dagvlinders en macronachtvlinders

Nieuws

17 april 2017

Is groot-hoefbladboorder wel zo zeldzaam?


De vlinder van de groot-hoefbladboorder wordt maar zelden gezien (foto: Leo Poot)
De groot-hoefbladboorder staat te boek als een zeldzame soort. Toch bleek de soort in Vlaanderen veel meer voor te komen dan werd gedacht toen er gericht naar de rupsen werd gezocht. Daar is het nu de tijd voor en wie weet is de groot-hoefbladboorder veel algemener dan we denken.

De groot-hoefbladboorder heeft zijn naam niet gestolen. Deze nachtvlinder uit de uiltjesfamilie spendeert zowat zijn hele leven tussen groot hoefbladplanten. Wie een volwassen exemplaar te zien wil krijgen, moet er wel wat voor over hebben. In gewone tuinen komt hij immers bijna nooit voor. Je hebt nog het meeste kans door op avonden in de late zomer groeiplaatsen van groot hoefblad af te speuren met een zaklamp of door een vlinderval in de buurt op te stellen.


Ga in de groot hoefbladvelden op zoek naar sporen van de rups (foto: Kars Veling)

 
De rups van groot-hoefbladboorder (foto: Ruben Meert)
Maar er is een betere methode om naar deze soort te zoeken. En daar is het nu het ideale tijdstip voor, nu groot hoefblad overal volop in bloei staat. Hoe moeilijk de vlinders zich laten vinden, des te makkelijker maken de rupsen het voor ons. In de vroege lente boren de jonge rupsjes zich namelijk in een bloeistengel. Door hun vraat aan de binnenzijde van de stengel, wordt de sapstroom op die plaats verstoord. Met een opvallend gevolg aan de buitenzijde van de plant: het bovenste deel van de bloeistengel verwelkt. In eerste instantie buigt de stengeltop gewoon omlaag, om nog wat later helemaal te verdrogen.
 

De plek waar een rups zit verraadt zich door een verwelkte bloeistengel (foto: Ruben Meert)

 
De komende drie weken zijn de rupsen goed te vinden (foto: Ruben Meert)
Het komt er dus op aan om tussen de vitale bloeistengels van groot hoefblad op zoek te gaan exemplaren met een misvormde top. Bewoonde stengels vertonen bij het openen heel wat bruine uitwerpselen aan de binnenkant. De rups bevindt zich dan vaak in de buurt. Op deze manier speuren kan nog een drietal weken. Daarna verhuizen de rupsen naar de bladstelen en wortels van de plant, en dan is het zoeken naar een speld in een hooiberg. Rupsen van de groot-hoefbladboorder zijn op dit ogenblik tussen één en twee centimeter groot en hebben zwarte vlekjes op het bleke achterlijf. Vlak na de kop en achteraan zit er een donkere plaat. Af en toe worden ook andere larven in groot hoefblad aangetroffen, o.a. van koolbladroller, maar die zien er anders uit.
 

Hoeveel van dit soort vraatbeelden zullen de komende weken in nederland worden gevonden? (foto: Ruben Meert)
Volgens Vlindernet komt de soort lokaal voor ten zuiden van de lijn Alkmaar-Nijmegen; slechts enkele waarnemingen daarbuiten. Maar aangezien de soort zelden als imago wordt gespot, is het dus efficiënter om nu op rupsenjacht te gaan. Door de gunstige weersomstandigheden is het rupsenseizoen nu overigens twee weken eerder gestart dan vorig jaar. Wie rupsen van groot-hoefbladboorder vindt, kan dit doorgeven via de invoerportalen Waarneming of Telmee, liefst met een goede foto van rups en waardplant, zodat de verspreiding van deze zeldzame nachtvlinder beter in kaart kan worden gebracht. Gevonden rupsen kunnen perfect ter plaatse blijven of naar een andere stengel worden overgeplaatst.

Tekst: Ruben Meert, Insectenwerkgroep Voelspriet, Wim Veraghtert, Natuurpunt & Kars Veling, De Vlinderstichting
 
Terug naar het actuele nieuws »

Kijk voor meer nieuws in het nieuwsarchief »


De Vlinderstichting beschermt vlinders en libellenOp Vlindernet vind je alles over vlindersOp Libellennet vind je alles over libellen